Peter Nissen

Afgelopen vrijdag is Peter Nissen overleden. Hij overleed op 68-jarige leeftijd, na een tweede hartinfarct.

Zijn kerkelijke levensloop is een bijzondere. Hij groeide op in de rooms-katholieke kerk, promoveerde cum laude aan de Katholieke Theologische Faculteit Amsterdam en werd in 1994 benoemd tot bijzonder hoogleraar Cultuur in Brabant aan de Katholieke Universiteit Brabant. In 1998 volgde zijn benoeming tot hoogleraar Kerkgeschiedenis in Nijmegen. Vanaf 2006 was hij daarnaast ook hoogleraar in de Cultuur van het Christendom.

In 2010 verliet hij de Roomse kerk om lid te wowrden van de Remonstrantse Broederschap, het kerkverband waarbinnen hij in 2015 predikant werd. Na zijn emeritaat in 2022, keerde Nissen weer terug tot de moederkerk.

Nissen voelde zich in het bijzonder thuis bij de benedictijnse spiritualiteit. “Het benedictijnse ideaal,” zo zei hij eens in de Kloostercast, “is kort in een ABC weer te geven: de A van aandachtig leven, de B van broederlijkheid/zusterlijkheid en de C van christocentrisme, gerichtheid op Christus.”

Kerkentour's buitencategorie | Sabbatspaaltje

In de buurt waar ik tot voor kort woonde, heb je een sabbatspaaltje. Deze staat bij de Hoeksterpoort, aan het begin van de brug. Dit paaltje markeert de afstand die joden tijdens de sabbat mochten lopen. Op de site Monumenten.nl staat een uitlegverhaal over het sabbatspaaltje.

Kerkentour #12 | Lutherse Kerk

Aan de Nieuwe Oosterstraat in Leeuwarden staat de Evangelisch Lutherse Kerk. Het is aan de uiteinde van een winkelstraat. Als je er niet moet zijn, loop je er ook zomaar voorbij. Het pand oogt wat als een schuilkerk.

Het gerenoveerde pand is een Rijksmonument. Inmiddels heeft het pand haar functie als kerkgebouw verloren, omdat de Lutherse gemeente te klein wordt. Het pand zal worden afgestoten. Ongetwijfeld wordt het dan een soort cultureel centrum.

Wel een mooi pand. Hopelijk blijft het gebouw bestaan.

Eén van Geest

Onder het thema Eén van Geest gaat zondag de Week van Gebed van start. Voor 2026 is het materiaal voor deze gebedsweek gemaakt door christenen uit verschillende kerken in Armenië. Samen hebben ze de oecumenische viering en de doordeweekse gebedsbijeenkomsten voorbereid. Dit materiaal is vertaald en bewerkt door de Nederlandse werkgroep Week van gebed, bestaande uit MissieNederland, de Raad van Kerken in Nederland en Samen Kerk in Nederland (SKIN).

Ik ben benieuwd wat ik er van zal merken. Gaat 'mijn' kerk hier actief mee aan de slag? Ga ik er zelf mee aan het werk? Want wat betekent de eenheid onder christenen voor mijzelf?

Een goede aanleiding om daar over na te denken, de komende dagen.

Te wit om door te gaan

Het sneeuwt. Het is bevroren water,

het is verloren tijd, het is

andersomtaal, een zwijgzaam praten,

licht vallend uit de duisternis.

Het sneeuwt, het heeft met de dood te maken

en met de klokken van voorbij,

er ligt vergeving op de daken,

er is een toekomst buiten mij.

(zie ook: specthiania)

Naamgeving

Een gezegend nieuw jaar gewenst. Het kalenderjaar 2026 is inmiddels anderhalve dag onderweg. In Nederland tenminste. In Kiritimati lopen ze 13 uur voor op ons; daar zijn ze aan de derde dag van 2026 begonnen.

Enfin. Wij nog niet.

Sinds afgelopen jaar houd ik het Kloosterleven weer wat actiever bij. Dat gebeurt nu vanuit een oud-katholiek perspectief. Toch wel wat anders dan het roomse leven dat ik in Westmalle heb leren kennen.

De oud-katholieke kerk heeft een rode bundel, het Kerkboek. In dit kerkboek staan de liturgieën voor bijzondere momenten. Eén van die momenten is 1 januari. Voluit heet deze liturgie 'Naamgevingn en besnijdenis van onze Heer Jezus Christus'.

Het is niet gek dat Nieuwjaarsdag de dag van de naamgeving en besnijdenis is. En zeker geen toeval dat dit 1 januari is. Want in het Oude Testament werden jongetjes op de achtste dag besneden. Dan kregen ze ook hun naam. Een goed moment om te beginnen met leven: je hebt het verbondsteken ontvangen en je naam gekregen.

Kerst is altijd 25 december. Acht dagen later is het 1 januari. Dat is dus het moment dat het nieuwe jaar kan beginnen. Het jaar onzes Heren. En daar maakt de oud-katholieke kerk een passende liturgie bij.

Jaarwisseling

Morgen is het Oudejaarsdag. We sluiten het kalenderjaar 2025 af. Onwillekeurig kijk ik terug op het afgelopen jaar. Wat is allemaal de revue gepasseerd?

Een van de dingen waar ik aan denk, is het afronden van de lectorencursus van de oud-katholieke kerk. Twee jaar lang ben ik elke maand naar Amersfoort gereisd voor een lectorendag. We maakten kennis met de theologie van deze kerk. We leerden gebeden en overwegingen maken. We kregen tips over presenteren. We zongen. We trokken als lectoren intensief met elkaar op.

En nu gaan we moedig voorwaarts. In onze eigen parochies. Voor mij is het de parochie in Groningen. Daar kijk ik naar uit, om een actieve bijdrage te leveren.

Maar dat is pas na morgen.