Kerk van Haarlem, uw bisschop!

Gisteren is Erna Peijnenburg geïnstalleerd als bisschop van Haarlem. Zij volgt Dick Schoon op, die afgelopen zomer met emeritaat is gegaan.

Met de woorden "Kerk van Haarlem, uw bisschop" werd Erna de 19e oud-katholieke bisschop van de stad. Voor het Haarlems Dagblad een mooie reden voor een verslag van de festiviteiten.

Ook voor de NOS, hoewel de redacteur van dienst niet goed weet hoe het allemaal zit met het kerkelijk landschap. Dat is wel een lancune in het redactionele werk van de staatsomroep.

Het Nederlands Dagblad heeft geen verslag van deze wijding. Evenmin dagblad Trouw. Jammer. Gelukkig konden we de vieringen live volgen via de online uitzendingen. En met de bijbehorende liturgieën.

Jim Bakker

Afgelopen maandag is Jim Bakker overleden. Hij was een Amerikaanse televisie-dominee. James Orsen (Jim) Bakker is 86 jaar geworden.

Hij is bekend geworden als pionier op het gebied van televisie-evangelisatie. Maar misschien is hij toch bekender geworden door zijn gedrag. Hij preekte een welvaartsevangelie, en dat legde hem geen windeieren.

Door kijkers te laten bellen, verdienden de ‘televangelisten’ miljoenen dollars, schrijft het Nederlands Dagblad. Bakker had op het hoogtepunt van zijn carrière drie limousines en een verzameling Rolls Royces en Mercedessen. Voor zijn hond bouwde hij een hok met airco.

Zijn imperium stortte in 1987 in toen naar buiten kwam dat hij een seksuele relatie had met zijn secretaresse. Twee jaar later leek zijn val als evangelist definitief. De rechtbank veroordeelde hem tot een gevangenisstraf van 45 jaar en een boete van 500.000 dollar vanwege fraude. In hoger beroep werd die straf omgezet in acht jaar gevangenisstraf. Uiteindelijk kwam hij na vijf jaar vrij.

Geen frisse jongen, is mijn voorzichtige indruk. Ik moet ongemerkt denken aan een liedje van Rikkert Zuiderveld, dat Televisiedominees heet. Een heerlijk cynisch lied over de Amerikaanse televangelisten. Of is het pure jaloezie van de dichter uit Drenthe?

Voorgangers zijn ook net mensen. Maar als predikant ligt de lat natuurlijk wel hoog. Practice what you preach geldt vooral voor geestelijk leiders: als jouw moraal hoog is, zorg er dan voor dat je zelf ook leeft volgens die meetlat. Geef het goede voorbeeld.

"Mijn geliefde man is deze avond thuisgekomen bij de Heer," schreef Bakker's weduwe Lori Bakker op Facebook. Daar houd ik het dan ook verder bij.

Bijbel in het Fries

Op de site van Omrop Fryslân kwam ik een verslag tegen over de Friese Bijbelvertaling. Of beter gezegd, over een verantwoordingsmiddag met vertaler Gerard Rinsma en theoloog Liuwe Westra. Plaats van handeling was een kamer van de Zuiderkerk in Drachten.

Vertalen is een leuk vak. Je probeert toch een andere taal je eigen te maken. Vertalen van de Bijbel is de tekst vertalen, maar heeft ook met tijd en context te maken. Tijd en context van de oorspronkelijke tekst, en de tijd en context van de huidige lezers.

Boeiend hoe Rinsma en Westra erover spreken, over nadenken. Met taal bezig zijn is iets fascinerends. Mooi als je zo daar mee bezig bent. Ik zal het artikel niet overnemen, het is te lezen bij de nieuwssite.

In 2031 moet de Friese Bijbel af zijn.

Inferno

De afgelopen maand las ik het boek Inferno van professor Arnold Huijgen. Het is een persoonlijke ontdekking van 'de hel'. In zekere zin is zijn boek een reactie op Het einde van de hel van Reinier Sonneveld.

Geen makkelijk onderwerp, trouwens, de hel. Ook niet omdat we van God een liefhebbende Vader willen zien. Daar past een hel niet zo lekker bij.

De komende dagen wordt het tijd om te reflecteren op Huijgens boek. Mijn gedachten laten gaan over de ideeën van de christelijk-gereformeerde wetenschapper. En misschien andere opvattingen opzoeken.

Ootmarsum

De zeventiende editie van The Passion wordt volgend jaar uitgezonden vanuit het Twentse stadje Ootmarsum, onderdeel van de gemeente Dinkelland. "Sommige plekken lijken gemaakt voor The Passion en Ootmarsum is zo’n plek," zegt directievoorzitter Arie Koornneef.

Ik heb geen invloed op de muziekkeuze van The Passion. Het rijke roomse leven staat toch net wat naast mijn leven, als oudkatholiek in een gereformeerd gebeuren. Maar toch, als ik een suggestie mag geven

Misschien is het lied Ieder Voor Zich van de Vreemde Kostgangers een idee. De tekst is van Boudewijn de Groot, Henny Vrienten tekende voor de muziek. Het lied vertelt over drie broers 'in de omgeving van Ootmarsum'. Uiteindelijk vinden ze alle drie de liefde, en hoe dat gaat, wordt in het lied duidelijk gemaakt.

Een echte meezinger is het niet. Of de KRO-NCRV-medewerkers het lied ook passend vinden The Passion, betwijfel ik. Maar ja, nu zijn die rooms-katholieken ook niet te verontschuldigen: het lied Ieder Voor Zich is genoemd.

Bij deze.

Wieuwerd

270 inwoners. Dat is het aantal mensen in Wieuwerd, volgens Wikipedia. Zou uit Wiuwert, zoals de Friese spelling is, iets literairs kunnen komen?

Warempel. In Querido's letterkundige reisgids van Nederland staat een heuse lemma over Wieuwerd. De redacteur die Friesland onder zijn hoede heeft, Freark Dam, schrijft over dit Friese gehucht: "Wieuwerd is bekend door de 'mummies' in de grafkelder van de dorpskerk, maar het verhaal dat zich daaronder ook het stoffelijk overschot van Anna Maria van Schuurman (Keulen, 1607 - Wieuwerd, 1678) zou bevinden, blijkt niet te kloppen. Vast staat wel dat de geleerde schrijfster, die ooit een huwelijksaanzoek van vader Cats afwees, haar levensavond sleet in Wieuwerd als toegewijd lid van de hier in het Waltahuis gevestigde commune van de Labadisten. In Wieuwerd schreef ze haar autobiografie Eucleria (1673).

Wieuwerd is de woonplaats van de schrijver Piter Boersma (Warga, 1947)."

Weten we dat ook weer.

Mooi kerkje trouwens, die Nicolaaskerk, waar de mummies in zouden liggen. Het ontbrak me aan tijd en gelegenheid om de mummies te bezoeken. Misschien voor een wandeling. Andere keer.

Henk Kroes

Afgelopen dinsdag is Henk Kroes overleden. De oud-voorzitter van Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden is 87 jaar geworden. Hij is vooral van de woorden "It giet oan", waarmee hij in januari 1997 de vijftiende en vooralsnog laatste Elfstedentocht aankondigde.

Naast ijsmeester was Kroes ook religieus actief. Zo wandelde hij een deel van de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. Maar ook was Kroes voorzitter van de stichting Nijkleaster in Jorwert. Dat project was bedoeld om een nieuw klooster (nij kleaster) in Jorwert te openen. Was God in de jaren 90 uit Jorwerd (Nederlandse spelling) verdwenen, op initiatief van predikant Hinne Wagenaar en zijn echtgenote Sietske Visser kwam God weer terug.

Voordat dit klooster van de grond kwam, bood de Sint-Radboudkerk ook onderdak aan de oud-katholieke statie van de parochie in Groningen. Deze statie, een parochie in oprichting, verhuisde later naar Lekkum. Inmiddels is deze statie opgeheven en gaan de Friese parochianen naar Groningen.

Henk Kroes. Een Fries is heengegaan.