04 juli 2026

Verkiezing nieuwe bisschop van Haarlem

De bisschop van Haarlem, mgr. dr. Dirk Jan Schoon is zaterdag 27 juni 2026 teruggetreden. Dat kwam symbolisch tot uitdrukking door de overhandiging van de bisschopsstaf door mgr. Schoon aan de deken van het bisdom, Robert Frede in zijn hoedanigheid van eerste vicaris sede vacante.
Tot een nieuwe bisschop is gekozen, ligt de bestuursmacht van de bisschop bij de eerste en tweede vicaris sede vacante van het bisdom. De Haarlemse geestelijkheid heeft 1 juli priester Michael van den Bergh, pastoor van de Amsterdamse parochie, tot tweede vicaris gekozen. Beide vicarissen zijn ook eindverantwoordelijk voor de organisatie van de verkiezing van een nieuwe bisschop.
Het Kiescollege van het bisdom Haarlem bestaat uit de twaalf geestelijken van het bisdom die nog niet de AOW-gerechtigde leeftijd plus 5 jaar hebben bereikt. Daarnaast zijn zes lekenleden van de Algemene Synode (jaarlijkse landelijke kerkvergadering, red.) opgenomen die afkomstig zijn uit het bisdom Haarlem. Het college komt 29 augustus samen in de kathedraal van het bisdom.
In principe zijn alle priesters die in het bisdom Haarlem of het aartsbisdom Utrecht actief zijn, verkiesbaar. Momenteel gaat het om 20 priesters van wie er acht vrouw zijn.
Daarnaast is het Kiescollege twee keer bijeengekomen om informeel van gedachte te wisselen over het gewenste profiel van de nieuwe bisschop.
De verkiezing gebeurt tijdens een openbare bijeenkomst. Op wie individuele leden van het Kiescollege hebben gestemd, blijft strikt geheim.
De verkiezing is een feit wanneer een eenvoudige meerderheid (‘de helft plus 1’) van de stemmen naar één kandidaat uitgaat. Mocht er na vijf stemrondes geen uitsluitsel zijn, dan zal op een andere dag een nieuwe stemmingsronde plaatsvinden.
Het Stembureau begeleidt de verkiezing en bewaakt de rechtsgeldigheid. Na de uitslag van de verkiezing wordt de verkozene gevraagd of zij of hij de verkiezing aanvaard. Men kan direct antwoorden of gebruik maken van 2 weken bedenktijd. Na een eventuele aanvaarding moet de verkiezing geconfirmeerd worden door de aartsbisschop van Utrecht. Daarna gaat de jurisdictie over van de vicarissen op de bisschop-elect.
De wijding van de negentiende bisschop van Haarlem vindt plaats op 10 oktober in de Grote of Sint Bavo kerk in Haarlem. Een dag later is de in bezit name van de bisschopszetel in de Haarlemse kathedraal. De eerste bisschop van Haarlem was Nicolaas van Nieuwland. Hij werd verkozen en gewijd in 1559.

Bron: website Oud-Katholieke Kerk

01 juli 2026

Cody Gakpo

Tijdens het afgelopen WK voetbal voor mannen, verloren voetballer Cody Gakpo en zijn vriendin Noa van der Bij hun nog ongeboren zoontje. Dat is verdrietig nieuws.
Het is niet de eerste keer dat een voetballer tijdens een eindtoernooi een kindje verliest. Iets vergelijkbaars overkwam Khalid Boulahrouz tijdens het EK 2008 in Oostenrijk en Zwitserland. Boulah's vrouw Sabia Engizek was zwanger van hun dochtertje Anissa, dat echter drie maanden te vroeg werd geboren.
Boulahrouz bleef bij de selectie en speelde drie dagen later in de kwartfinale tegen Rusland. De Nederlanders speelden met een zwarte rouwband om de arm.
Het zijn trieste dingen. Na het verlies bezochten Gakpo en Van der Bij, die beiden christelijk zijn, een kerk om een kaars aan te steken.
Dan is het vroegtijdige vertrek van Oranje bij dit eindtoernooi een bijzaak.

26 juni 2026

Afscheid

Morgen neemt bisschop Dick Schoon afscheid van zijn werk. Hij gaat met emeritaat. Daarmee wordt het oudkatholieke bisdom Haarlem 'stede vacant'.
Op de site van de landelijke kerk staat een uitgebreid artikel over monseigneur Dick. Lezenswaardig, want het geeft een inkijkje in zijn werk.
Oudkatholieken zijn een leesgraag volkje. Dick Schoon helpt daar ook in mee. Hij promoveerde in 2004 op het proefschrift Van bisschoppelijek Cleresie tot Oud-Katholieke Kerk. In 2019 verscheen het eveneens vuistdikke boek over de reis van Petrus Codde, de oervader van de oudkatholieken - ook van Schoon's hand.
Maar dat is morgen allemaal. Na morgen kijken we weer verder.

13 juni 2026

Levensbeschouwelijke clubs

De politieke partijen GroenLinks en Partij van de Arbeid houden vandaag hun oprichtingscongres. Na vandaag zijn de partijen gefuseerd tot Progressief Nederland, met als roepnaam Pro. Voor het Nederlands Dagblad aanleiding tot een artikel over de nieuwe politieke partij.
Het accent in het artikel ligt op de levensbeschouwing. Beide sociale partijen hebben een levensbeschouwelijke club in hun gelederen. Voor de PvdA is dat de Banning Vereniging, bij GroenLinks zijn de religieuzen verenigd onder De Linker Wang.
Nog niet zo lang geleden hadden gelovigen hun eigen partijen. Moslims kwam je vooral bij de PvdA tegen, christenen bij het CDA, SGP en de ChristenUnie, al naar gelang hun geloofsopvattingen. Oud-katholieken tref je niet bij één partij, maar die zijn net zo verspreid als 'gewone' Nederlanders.
Ik ken één oud-katholiek politicus. Eduard Bomhoff is oud-katholiek, maar vindt geloven een privé-aangelegenheid. Hij was jarenlang lid van de PvdA, tot hij in 2002 namens de Lijst Pim Fortuyn de politiek in ging. Toen werd hij minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en vice-premioer in het eerste kabinet-Balkenende.
Na zijn mislukte politieke carrière vertrok hij naar Azië om weer hoogleraar te worden. Tegenwoordig is hij wetenschapper in ruste, en columnist bij Syp Wynia.
Geloof en politiek ligt natuurlijk dicht bij elkaar. Misschien goed dat ze elkaar niet meer één op één overlappen.

04 juni 2026

Lieke Marsman

Schrijver en dichter Lieke Marsman is op 35-jarige leeftijd overleden. Ze leed sinds 2018 aan kraakbeenkanker.
Op de website van het Nederlands Dagblad staat vandaag een uitgebreid artikel over Marsman. Redacteur Maurice Hoogendoorn had dit in memoriam waarschijnlijk al klaarliggen. Zo werkt dat in de journalistiek: als je weet dat het overlijden van een bekend persoon er aan zit te komen, zet je het levensverhaal al klaar - met alleen nog de overlijdensdatum in te vullen.
Mooi artikel wel, over Marsmans zoektocht naar religie en zingeving. Door haar ziekte zag Marsman zich geconfronteerd met de ontoereikendheid van het rationele, atheïstische wereldbeeld waarmee ze was opgevoed.
Het boek Mijn heldere afgrond van Christian Wiman, gekregen door collega Vonne van der Meer, raakte Marsman diep. Enfin, de rest is bij het ND te lezen.
Volgende week verschijnt De dichter en de duivel, het laatste boek van Marsman.

01 juni 2026

Marathon

Zeven deelnemers aan de halve marathon in Groningen zijn zondag bevangen door de warmte. Het doet me denken aan de LOOP Leeuwarden van vorig jaar. Toen overleed zelfs een deelnemer vanwege het warme weer.
Door de marathon was de Witte de Withstraat afgesloten. Aan deze straat ligt de Oud-Katholieke parochie van Groningen, waar ik met enige regelmaat kom. Voor de parochianen was het even puzzelen om de auto te parkeren.
De oud-katholieke kerk kent geen kastelen. Ook waren ze niet betrokken bij de kruistochten. Toch moest ik denken aan de oud-katholieken, toen ik als over een strategisch gelegen kasteel uit de kruisvaardertijd. Het kasteel Beaufort bij de Libanese plaats Nabatiye is door Israël ingenomen.
Kastelen kunnen natuurlijk een religieuse betekenis hebben. Een van de mooiste kastelen die mevrouw Frits en ik hebben bezocht, is Castel Vianden in Luxemburg. Hoewel, een overtreffende trap is wel de Mont Saint-Michel, hoewel dat misschien niet een kasteel is.
Het zijn warme dagen. De temperaturen klimmen op, de hitte gaat het huis voorlopig nog niet uit. Maakt niet uit, ik zoek de verkoeling in de koele kastelen en abdijen.

27 mei 2026

Pinksteren

Afgelopen weekend was ik weg. Niet naar Opwekking, dat elk jaar met de Pinksterdagen in Biddinghuizen wordt gehouden. Het Feest van de Geest beleefde ik in Westmalle. Bij de monniken van de abdij van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart van Westmalle.
Een cisterciënzer klooster, waar naast contemplatie ook aan bier wordt gedaan. Ik kwam in 2017 voor het eerst bij deze broeders. Sindsdien kom ik er elk jaar minstens één keer. Als gast, niet als uitgetreden monnik. Dat had wel gekund, maar mijn leven heeft een andere afslag genomen.
Enfin. Voer voor een ander moment. Inmiddels weer thuis. En dat is ook goed. Zoals het klokje thuis tikt, tikt het immers nergens. En mijn huis woont in Leeuwarden. Dus daar is het goed tikken.