23 september 2026

Ootmarsum

De zeventiende editie van The Passion wordt volgend jaar uitgezonden vanuit het Twentse stadje Ootmarsum, onderdeel van de gemeente Dinkelland. "Sommige plekken lijken gemaakt voor The Passion en Ootmarsum is zo’n plek," zegt directievoorzitter Arie Koornneef.
Ik heb geen invloed op de muziekkeuze van The Passion. Het rijke roomse leven staat toch net wat naast mijn leven, als oudkatholiek in een gereformeerd gebeuren. Maar toch, als ik een suggestie mag geven
Misschien is het lied Ieder Voor Zich van de Vreemde Kostgangers een idee. De tekst is van Boudewijn de Groot, Henny Vrienten tekende voor de muziek. Het lied vertelt over drie broers 'in de omgeving van Ootmarsum'. Uiteindelijk vinden ze alle drie de liefde, en hoe dat gaat, wordt in het lied duidelijk gemaakt.
Een echte meezinger is het niet. Of de KRO-NCRV-medewerkers het lied ook passend vinden The Passion, betwijfel ik. Maar ja, nu zijn die rooms-katholieken ook niet te verontschuldigen: het lied Ieder Voor Zich is genoemd.
Bij deze.

18 september 2026

Wieuwerd

270 inwoners. Dat is het aantal mensen in Wieuwerd, volgens Wikipedia. Zou uit Wiuwert, zoals de Friese spelling is, iets literairs kunnen komen?
Warempel. In Querido's letterkundige reisgids van Nederland staat een heuse lemma over Wieuwerd. De redacteur die Friesland onder zijn hoede heeft, Freark Dam, schrijft over dit Friese gehucht: "Wieuwerd is bekend door de 'mummies' in de grafkelder van de dorpskerk, maar het verhaal dat zich daaronder ook het stoffelijk overschot van Anna Maria van Schuurman (Keulen, 1607 - Wieuwerd, 1678) zou bevinden, blijkt niet te kloppen. Vast staat wel dat de geleerde schrijfster, die ooit een huwelijksaanzoek van vader Cats afwees, haar levensavond sleet in Wieuwerd als toegewijd lid van de hier in het Waltahuis gevestigde commune van de Labadisten. In Wieuwerd schreef ze haar autobiografie Eucleria (1673).
Wieuwerd is de woonplaats van de schrijver Piter Boersma (Warga, 1947)."
Weten we dat ook weer.
Mooi kerkje trouwens, die Nicolaaskerk, waar de mummies in zouden liggen. Het ontbrak me aan tijd en gelegenheid om de mummies te bezoeken. Misschien voor een wandeling. Andere keer.




16 september 2026

Henk Kroes

Afgelopen dinsdag is Henk Kroes overleden. De oud-voorzitter van Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden is 87 jaar geworden. Hij is vooral van de woorden "It giet oan", waarmee hij in januari 1997 de vijftiende en vooralsnog laatste Elfstedentocht aankondigde.
Naast ijsmeester was Kroes ook religieus actief. Zo wandelde hij een deel van de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella. Maar ook was Kroes voorzitter van de stichting Nijkleaster in Jorwert. Dat project was bedoeld om een nieuw klooster (nij kleaster) in Jorwert te openen. Was God in de jaren 90 uit Jorwerd (Nederlandse spelling) verdwenen, op initiatief van predikant Hinne Wagenaar en zijn echtgenote Sietske Visser kwam God weer terug.
Voordat dit klooster van de grond kwam, bood de Sint-Radboudkerk ook onderdak aan de oud-katholieke statie van de parochie in Groningen. Deze statie, een parochie in oprichting, verhuisde later naar Lekkum. Inmiddels is deze statie opgeheven en gaan de Friese parochianen naar Groningen.
Henk Kroes. Een Fries is heengegaan.

15 september 2026

Kerkentour # 16 | Uitzichtgemeente

Aan de Archipelweg in Leeuwarden staat een kerk. Het is het pand waar de Vergadering van Gelovigen samenkomt. Deze denominatie ontstond in de 19e eeuw.
De Leeuwarder Vergadering komt samen in de kerk, dat ooit de Rooms-Katholieke Franciscuskerk was. Dat was toen - in 2004 is het pand aan de andere kerkgenootschap verkocht. Nu heet het gebouw Het Uitzicht.
Het pand is een gemeentelijk monument. Wethouder Julie Bruijnincx gaat over de monumenten. Nu is zij lid van de politieke partij D66. Dat is niet direct een club die nauw verbonden is met religie. Maar misschien gaat zij uit van het liberale idee van leven en laten leven: als we geen last van elkaar hebben, laten we elkaar ook maar gewoon met rust.
Ik ben geen Uitzicht-bestuurder. Maar misschien dat een uitnodiging naar het gemeentehuis wordt gestuurd, ter kennismaking met de nieuwe portefeuillehouder.




11 september 2026

Leven is liefhebben

Afgelopen woensdag was de begrafenis van de Noorse koning Harald. Tijdens de uitvaart hield Olav Fykse Tveit een overweging naar aanleiding van 1 Korintiƫrs 13. Een van de opmerkingen van de preses van de Noorse kerk was: "Leven is liefhebben, iets weerspiegelen van Gods hemel."
Ik moet denken aan Meindert Talma. Hij maakte in 2019 De Domela Passie, over Ferdinand Domela Nieuwenhuis. Een van de nummers uit de passie is Lieven is leven, met niet een hele uitgebreide tekst. Het gaat om het koor.
Bijzonder dat de NOS, de nationale omroep, zo'n preek integraal uitzendt. Op zo'n manier komt het evangelie in de huiskamers. Net als bij de Domela Passie van Talma.

06 september 2026

Bidden voor Vrede

In de oud-katholieke parochie van Arnhem vindt zaterdag 19 september de Vredesvespers plaats. De parochie schrijft:

"Iedereen moet mee kunnen doen met de Vredesweek!
Dit is de achterliggende gedachte van ons initiatief. Als de afstanden, tijdgebrek, beperkingen of wat dan ook beletten om aan de Vredesweek deel te nemen biedt de thuispelgrimage Bidden voor Vrede een alternatief. Gedurende de Vredesweek ontvangen de deelnemers aan Bidden voor Vrede een Vredesmail geschreven door 9 verschillende auteurs met een korte overdenking en een gebed. Men kan zelf kiezen waar en wanneer men deze leest. Met honderden door het hele land zijn we met elkaar verbonden. De auteurs hebben verschillende achtergronden en de deelnemers komen uit diverse kerken. Samen vormen we een grote oecumenische gemeenschap die individueel, maar ook samen thuis pelgrimeert en bidt voor de vrede!"

Onderdeel van het werk van de oud-katholieken tijdens de Vredesweek, is het aanmelden voor een mailing tijdens de week. Elke dag een overweging en een gebed. Mooi om op zo'n manier betrokken te zijn.

30 augustus 2026

Erna Peijnenburg gekozen tot Haarlems bisschop

Met de verkiezing van Erna Peijnenburg zaterdag krijgt de Oud-Katholieke Kerk in Nederland voor het eerst een vrouwelijke bisschop. De pastoor van Alkmaar en Enkhuizen komt aan het hoofd van het bisdom Haarlem. ‘Met Gods hulp ga ik mijn best doen’.

Er stijgt zaterdagmiddag een applaus op in de Haarlemse HH. Anna en Mariakathedraal. Tijdens het openbaar tellen van de stemmen wordt duidelijk dat Erna Peijnenburg (58) een meerderheid heeft om de nieuwe oudkatholieke bisschop van Haarlem te worden. Er zijn slechts twee stemrondes voor nodig.
Na de felicitatie door haar rooms-katholieke echtgenoot staat ze op uit de tweede rij en loopt naar voren. Er is een mogelijkheid om twee weken bedenktijd te nemen. Maar ze antwoordt deken Robert Frede van Amsterdam dat ze het ambt aanvaardt, waarna ze elkaar omhelzen.
Peijnenburg wordt de 19e oudkatholieke bisschop van Haarlem. De verkiezing is nodig omdat Dick Schoon per 27 juni terugtrad vanwege het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd.
De ogen in de kathedraal zijn zaterdag gericht op het Kiescollege. Het gaat om twaalf priesters van het bisdom die niet ouder zijn dan de AOW-leeftijd plus vijf jaar. Ook zes leken uit het bisdom mogen hun stem uitbrengen.

Twintig kandidaten
Het Kiescollege kan kiezen uit priesters van de twee oudkatholieke bisdommen Haarlem en Utrecht die minstens vijf jaar geleden tot geestelijke gewijd zijn. Het gaat om twintig kandidaten, van wie acht vrouwen. Sinds 1998 mogen vrouwen gewijd worden als geestelijke in de Oud-Katholieke Kerk van Nederland.
Het vier leden tellende stembureau zit voor het altaar achter een tafel. Een van hen noemt de naam van iemand van het Kiescollege die vervolgens naar voren loopt en een briefje krijgt. Daarmee loopt de stemgerechtigde links de sacristie van de kerk in, om die achter het altaar via een andere deur weer te verlaten.
Het briefje waarop ze de voor- en achternaam van hun gewenste bisschop schrijven, laten ze op de tafel achter in een ciborie, een kelk waarin normaal de gewijde hosties bewaard worden. Na de eerste ronde heeft Peijnenburg al de meeste stemmen gekregen; op zeven van de achttien briefjes prijkt haar naam.

Pastoraal werk
Maar omdat niemand een meerderheid van de stemmen krijgt, komt er een nieuwe ronde. Dan schaart zich wel een meerderheid achter Peijnenburg. ‘Met Gods hulp ga ik mijn best doen’, zegt ze in een korte toespraak in de kathedraal. Ze is ‘ontroerd en dankbaar’ dat het in de Oud-Katholieke Kerk niet uitmaakt welk geslacht je hebt.
Ze zal daarbij terugdenken aan haar tijd als pastoraal werkster in de Rooms-Katholieke Kerk. In die baan, in de Bavo-Parochie van de rooms-katholieke kathedraal in Haarlem, vond ze dat haar steeds meer taken werden afgenomen. Uiteindelijk ging ze naar het seminarie van de Oud-Katholieke Kerk, waar ze in 2013 tot priester werd gewijd.
De overgang was niet makkelijk, vertelt ze na de verkiezing in een zaaltje in het kerkgebouw. Het was een ‘ingewikkelde, emotionele stap om de Rooms-Katholieke Kerk te verlaten’. Ze had er goede collega’s en ‘een mooie tijd’.
Maar dat je in de Oud-Katholieke Kerk ‘als vrouw serieus genomen wordt’ is haar dierbaar. ‘Dat je in een ambt mag staan waar een kerk echt ook ja tegen jou zegt, en je dan dus daar in zo’n kerk kunt doen wat je hoopt te kunnen doen met de gaven die God je geeft, dat heb ik altijd als een enorm wonder en als een enorme rijkdom beschouwt.’
In 2013 werd ze pastoor in Alkmaar, waar ze ook ging wonen met haar echtgenoot. Hij bleef tot zijn pensioen pastoraal werker in de Rooms-Katholieke Kerk.
In Alkmaar voltrok ze het huwelijk van parochiaan Sylvia Dekker (37) uit Heiloo, die als leek in het Kiescollege aanwezig is. Zij is ‘blij en trots’ dat de Oud-Katholieke Kerk voor het eerst een vrouwelijke bisschop heeft gekozen.

Gevoel voor humor
Ze leerde Peijnenburg onder meer kennen als ‘zorgzaam’. De nieuwe bisschop heeft volgens Dekker gevoel voor humor, ‘maakt heel makkelijk een praatje en is betrokken bij mensen. Dat siert haar heel erg.’
Als bisschop wil Peijnenburg oog houden voor de verschillen tussen parochies. Die zijn ‘aanzienlijk’. Ze legt uit dat al langer binnen de Oud-Katholieke Kerk niet alle parochies hetzelfde eruit hoeven te zien of hetzelfde moeten doen.
Per parochie kunnen beleidskeuzes verschillen, bijvoorbeeld vanwege de grootte of de ligging in een studentenstad. ‘Dat zie ik als een belangrijke taak voor de bisschop, om daarin met de parochies op te trekken en te zoeken van: wat er is dan in Enkhuizen op dit moment van belang en wat is er in Amsterdam mogelijk?’
Peijnenburg wordt 10 oktober in de Grote of Sint Bavo kerk in Haarlem gewijd tot bisschop. De dag erna neemt ze bezit van de bisschopszetel in de HH. Anna en Mariakathedraal.