26 juni 2026

Afscheid

Morgen neemt bisschop Dick Schoon afscheid van zijn werk. Hij gaat met emeritaat. Daarmee wordt het oudkatholieke bisdom Haarlem 'stede vacant'.
Op de site van de landelijke kerk staat een uitgebreid artikel over monseigneur Dick. Lezenswaardig, want het geeft een inkijkje in zijn werk.
Oudkatholieken zijn een leesgraag volkje. Dick Schoon helpt daar ook in mee. Hij promoveerde in 2004 op het proefschrift Van bisschoppelijek Cleresie tot Oud-Katholieke Kerk. In 2019 verscheen het eveneens vuistdikke boek over de reis van Petrus Codde, de oervader van de oudkatholieken - ook van Schoon's hand.
Maar dat is morgen allemaal. Na morgen kijken we weer verder.

13 juni 2026

Levensbeschouwelijke clubs

De politieke partijen GroenLinks en Partij van de Arbeid houden vandaag hun oprichtingscongres. Na vandaag zijn de partijen gefuseerd tot Progressief Nederland, met als roepnaam Pro. Voor het Nederlands Dagblad aanleiding tot een artikel over de nieuwe politieke partij.
Het accent in het artikel ligt op de levensbeschouwing. Beide sociale partijen hebben een levensbeschouwelijke club in hun gelederen. Voor de PvdA is dat de Banning Vereniging, bij GroenLinks zijn de religieuzen verenigd onder De Linker Wang.
Nog niet zo lang geleden hadden gelovigen hun eigen partijen. Moslims kwam je vooral bij de PvdA tegen, christenen bij het CDA, SGP en de ChristenUnie, al naar gelang hun geloofsopvattingen. Oud-katholieken tref je niet bij één partij, maar die zijn net zo verspreid als 'gewone' Nederlanders.
Ik ken één oud-katholiek politicus. Eduard Bomhoff is oud-katholiek, maar vindt geloven een privé-aangelegenheid. Hij was jarenlang lid van de PvdA, tot hij in 2002 namens de Lijst Pim Fortuyn de politiek in ging. Toen werd hij minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en vice-premioer in het eerste kabinet-Balkenende.
Na zijn mislukte politieke carrière vertrok hij naar Azië om weer hoogleraar te worden. Tegenwoordig is hij wetenschapper in ruste, en columnist bij Syp Wynia.
Geloof en politiek ligt natuurlijk dicht bij elkaar. Misschien goed dat ze elkaar niet meer één op één overlappen.

04 juni 2026

Lieke Marsman

Schrijver en dichter Lieke Marsman is op 35-jarige leeftijd overleden. Ze leed sinds 2018 aan kraakbeenkanker.
Op de website van het Nederlands Dagblad staat vandaag een uitgebreid artikel over Marsman. Redacteur Maurice Hoogendoorn had dit in memoriam waarschijnlijk al klaarliggen. Zo werkt dat in de journalistiek: als je weet dat het overlijden van een bekend persoon er aan zit te komen, zet je het levensverhaal al klaar - met alleen nog de overlijdensdatum in te vullen.
Mooi artikel wel, over Marsmans zoektocht naar religie en zingeving. Door haar ziekte zag Marsman zich geconfronteerd met de ontoereikendheid van het rationele, atheïstische wereldbeeld waarmee ze was opgevoed.
Het boek Mijn heldere afgrond van Christian Wiman, gekregen door collega Vonne van der Meer, raakte Marsman diep. Enfin, de rest is bij het ND te lezen.
Volgende week verschijnt De dichter en de duivel, het laatste boek van Marsman.

01 juni 2026

Marathon

Zeven deelnemers aan de halve marathon in Groningen zijn zondag bevangen door de warmte. Het doet me denken aan de LOOP Leeuwarden van vorig jaar. Toen overleed zelfs een deelnemer vanwege het warme weer.
Door de marathon was de Witte de Withstraat afgesloten. Aan deze straat ligt de Oud-Katholieke parochie van Groningen, waar ik met enige regelmaat kom. Voor de parochianen was het even puzzelen om de auto te parkeren.
De oud-katholieke kerk kent geen kastelen. Ook waren ze niet betrokken bij de kruistochten. Toch moest ik denken aan de oud-katholieken, toen ik als over een strategisch gelegen kasteel uit de kruisvaardertijd. Het kasteel Beaufort bij de Libanese plaats Nabatiye is door Israël ingenomen.
Kastelen kunnen natuurlijk een religieuse betekenis hebben. Een van de mooiste kastelen die mevrouw Frits en ik hebben bezocht, is Castel Vianden in Luxemburg. Hoewel, een overtreffende trap is wel de Mont Saint-Michel, hoewel dat misschien niet een kasteel is.
Het zijn warme dagen. De temperaturen klimmen op, de hitte gaat het huis voorlopig nog niet uit. Maakt niet uit, ik zoek de verkoeling in de koele kastelen en abdijen.