29 maart 2017

Monniken Schier bezinnen zich na protesten

SCHIERMONNIKOOG – De monniken op Schiermonnikoog hebben een periode van bezinning ingelast, omdat ze in hun maag zitten met de weerstand tegen hun kloosterplan.
Op het eiland gaat het verhaal dat het klooster op de locatie van de paardenbak aan de Westerburenweg van de baan zou zijn. Dit is echter "op z’n minst absoluut voorbarig", aldus zaakwaarnemer van de monniken Peter Thissen. Tot Pasen zijn de monniken in retraite, vertelt hij, om zich te buigen over de vraag hoe ze de meningen van voor- en tegenstanders moeten wegen.

Lees verder op de website van de Leeuwarder Courant.

26 maart 2017

Geloof

Bob Dylan heeft twee decennia in een interview gezegd: “Here's the thing with me and the religious thing. This is the flat-out truth: I find the religiosity and philosophy in the music. I don't find it anywhere else. Songs like 'Let Me Rest on a Peaceful Mountain' or 'I Saw the Light'—that's my religion. I don't adhere to rabbis, preachers, evangelists, all of that. I've learned more from the songs than I've learned from any of this kind of entity. The songs are my lexicon. I believe the songs.”
Gates, David (October 6, 1997) – "Dylan Revisited", Newsweek
Mooi citaat. Ik geloof de songs, de liedjes. Hierbij grijpt de zanger terug op onder meer The Great American Songbook. Dit is de muzikale canon van de Verenigde Staten: deze nummers kent iedereen, en deze nummers beslaan een periode van eeuwen. Deze nummers hebben de bevolking hoop en moed gegeven om hun leven, vaak onder heftige omstandigheden als slavernij of de Dust Bowl, te blijven leven.
Ik herken wel iets van wat Dylan hier zegt. Hij beweert dus niet dat hij geen dogma's heeft – wel dat hij weigert zich te voegen bij één bepaalde stroming. Wie is van Paulus en wie van Apollos? Een irrelevante vraag, Dylan behoort tot geen van hen. Nee, liever leert hij van wat concrete mensen hebben opgeschreven en doorgegeven aan de volgende generatie. Misschien is het ook wel daarom, dat de laatste albums van de zanger vol staan met nummers uit dit “liedboek”.
Waarom ik iets in dit citaat herken? In deze songs zit 'het echte leven'. Het rauwe leven, de verhalen van mensen die tot hun enkels in de spreekwoordelijke modder staan. Deze songs weten waar het leven over gaat. Hoe goed artiesten als Kees Kraaijenoord en Matthijn Buwalda hun geloof bezingen vanaf het podium, ik mis de ruw randen. Van The American Songbook leer ik iets van leven, van moed en doorzettingsvermogen.
Omdat deze songs zijn ontstaan op het ritme van het leven.

(Deze blog verscheen ook op FritsTromp.nl en Een Ander Zelfportret)

24 maart 2017

Oldegalileën

In Leeuwarden heeft in vroeger dagen een klooster gestaan. Het klooster is inmiddels verdwenen, maar de verwijzingen zijn er nog steeds. Tegenwoordig is het een buurt en sinds 1961 een straatnaam. Voor de historie van deze naam, grijp ik terug op het boek Leeuwarder Straatnamen van de stadshistoricus Henk Oly. Dit boek is in 2010 uitgegeven bij de Friese Pers Boekerij.
Oly schrijft:
“Oldegalileën, buurt en straat, danken hun naam aan het franciscanenklooster Galilea dat in de vijftiende eeuw aan het noodelijke eind van de weg aan de oevers van de Ee verrees. In 1498 werd het naar de Tweebaksmarkt verplaatst; het eerste deel van de naam betekent dan ook 'voormalig'. De restanten van het klooster en de voorgangster van de huidige straat zijn al afgebeeld op de kaart die [Jacob] Van Deventer rond 1560 maakte.
De lastige naam is veelvuldig verbasterd: 1501 after alde Galileen; 1511 bij olde Galilee; 1575 't Olde Galeien. Met ''t lijckpad van Oldegaleyen' (1634) en het 'vloerd pad door de gebuirte' (1642) zal de huidige straat bedoeld zijn.”
De website Herbarium Cataplasma meldt: “[In de Middeleeuwen] lag het klooster ten Noorden van de stad. Inmiddels is Leeuwarden gegroeid en ligt deze plek binnen de stadsgrenzen.Het klooster werd in 1472 gesticht door de de edelman Tjomme Oenes Wiarda en zijn adelijke vrouw Ath Bonnema op een stuk land aan de Ee. Tot twee keer toe werd het klooster gebruikt door benden van de Saksische stadhouder om de stad te belegeren. Daarop besloot men het klooster te verplaatsen naar een plek binnen de toenmalige stadswallen, waar het veiliger lag.”
Ik hoef niet de stad uit, om iets van een katholieke geschiedenis te vinden. Nu ik bezig ben met een oriëntatie op het mogelijk kloosterleven, vallen me meer en meer dingen op. Het is zoals met het uitzoeken van een nieuwe auto: als je eenmaal een auto op het oog hebt, zie je er meer exemplaren van rondrijden.

22 maart 2017

Dick Stellingwerf

Dick Stellingwerf wordt geen 'vaste' burgemeester van Schiermonnikoog. Het voormalige CU-Kamerlid is sinds de zomer van 2015 waarnemend eerste burger van het Friese Waddeneiland. Zo'n berichtje valt me toch op. Om meer dan één reden. Stellingwerf is een partijgenoot van me. Ik ben een keer bij hem thuis geweest, toen hij in de selectiecommissie zat voor onze club richting de Provinciale Statenverkiezingen van 2015.
En hij is momenteel waarnemer van Schier, het eiland waar onze geloofsgenoten momenteel een klooster aan het bouwen zijn.

21 maart 2017

Gastvrij

In de kerkelijke gemeente waar ik bij betrokken ben, zijn we bezig met vijf kernwaarden. De kernwaarde waar we nu mee werken, is de waarde van Gastvrijheid. Als voorzitter van het kerkenraad pastoraat-gedeelte, mag ik de vergaderingen openen met een stichtelijk woord.
De KP-vergadering van gisteravond, opende ik met een stukje uit de Regel van Benedictus. Hiervoor maakte ik dankbaar gebruik van het boekje 'Benedictijnse Inspiratie voor elke dag' van Johanna Domek. Bij dag 279 schrijft zij het volgende:

Alle gasten die langskomen worden ontvangen als Christus zelf, want Hij zal zeggen: 'Ik was een vreemdeling en u hebt Mij ontvangen.'
(Mt. 25, 35)/(53,1)

Ben ik, wanneer er iemand komt, stil en open genoeg, zodat hij of zij kan aankomen... althans meestal?
Of voel ik de komst van een gast meer als een verstoring?
Of verwacht ik gasten en zie ik ze als een afleiding van mezelf?
Of zie ik in een gast iemand die weer iets van me wil?
Of zie ik een mens die mij iets kan geven en dat ook moet doen?
Benedictus zegt dat we in een gast Christus ontvangen
Voorafgaand aan alle activiteit, wordt er ontvankelijkheid van me gevraagd.”

Het klooster op Schiermonnikoog en het klooster van Westmalle vallen onder de cisterciënzer traditie. Dit is een kloosterorde, die in 1098 is opgericht door Robert van Molesme in de abdij van Cîteaux. Van deze plaatsnaam is de vervoeging 'cisterciënzer' gekomen. Deze nieuwe orde was een reactie op het feit dat de Regel van Benedictus steeds slechter werd nageleefd in de Franse benedictijnenkloosters, vooral in de Abdij van Cluny.
Onder het mom van een traditionele opening, kon ik gisteravond dus al iets laten merken van mijn eventuele toekomst als cisterciënzer monnik – in de traditie van Benedictus.

16 maart 2017

Hiërarchie

Vandaag was ik op de Vrije Universiteit. Een symposium over kerkrecht-professor F.L. Rutgers. “Nooit meer eene nieuwe hiërarchie” was de titel van deze dag. Mede onder leiding van Rutgers, vertrok een grote groep bezwaarden in 1886 de Nederlandse Hervormde Kerk. Deze kerkscheuring heette De Doleantie – het driemanschap dat deze kerkelijke uittocht leidde, werd verder gevormd door Willem van den Bergh en Abraham Kuyper.
Die hiërarchie waar de titel naar verwijst, gaat over onder meer de kerkstructuur van de toenmalige hervormde kerk. Maar het gaat ook over de manier waarop de Rooms-Katholieke Kerk is georganiseerd. Met de paus als onfeilbare leider.
Het zou zomaar kunnen dat deze manier van organiseren, mijn kerkorganisatie wordt. Mits ik besluit definitief toe te treden in een klooster. Maar zover is het nog niet en ben ik gewoon onderdeel van het gereformeerde kerkmodel.

12 maart 2017

Anders leven

Monniken als Anselmus [van Canterbury] – eigenlijk hoort ook Herman de Lamme tot die kring – deden gewoon wat ze dachten te moeten doen in hun leven dat in het teken stond van 'de zoektocht naar God' (RB 58,7). De horizon najagen zonder de pretentie hem te kunnen vangen en daarbij je been te breken. […]
Elke hedendaagse theoloog en iedere zoeker zou mijns inziens minstens even het monastieke terrein moeten betreden hebben, hetzij door een bezoek aan een klooster, hetzij door het verhaal van Herman de Lamme of een soortgelijk verhaal te lezen. […] De toegangswegen zijn in ieder geval onbegrensd voor wie mensen wil ontmoeten die bij het denken een bevrijdend offer hebben gebracht. Vrije denkers die bereid zijn de zelfontplooiingsdrang in toom te houden en daardoor het zelf in een breder perspectief te ontplooien.

Uit: Thomas Quartier – Anders leven, Hedendaagse monastieke spiritualiteit, Uitgeverij Berne Media, tweede druk 2015